Pagharap sa pagdadalamhati

Ang mawalan ng mahal natin ay isa sa pinakamabibigat na mararanasan ng tao. Magulang man, anak, kaibigan, o relasyong naging buong mundo mo ang nawala, ang lungkot na nararamdaman mo ay kabilang mukha ng pagmamahal. Kung gaano kalaki ang pagmamahal, ganoon din kabigat ang pagdadalamhati.

Walang iisang tamang paraan ng pagdadalamhati

Hindi tuwid ang daloy ng pagdadalamhati. Puwedeng ilang araw kang okay, tapos biglang babalik ang alon dahil sa isang amoy, isang kanta, o isang petsa sa kalendaryo. Normal iyon, at hindi ibig sabihing umatras ka.

Walang may karapatang magsabi sa iyo kung kailan ka dapat “maka-move on.” May sariling panahon ang bawat isa.

Ang maaari mong maramdaman

• Pagkabigla o pamamanhid, na parang hindi totoo ang nangyari.
• Galit sa sarili, sa iba, o sa buhay mismo.
• Guilt at walang katapusang tanong: “Kung sana ginawa ko…”
• Matinding pagod, pagiging makakalimutin, at hirap mag-focus.
• Pangungulila na dumarating sa mga sandaling hindi mo inaasahan.

Ang nakakatulong sa mabibigat na araw

• Unahin ang mga pangunahing pangangailangan: tulog, pagkain, at tubig. Pinapagod ng pagdadalamhati ang katawan bago ang kalooban.
• Pag-usapan ang nawala sa iyo. Banggitin ang pangalan niya at ikuwento ang mga alaala ninyo. Hindi napapagaan ng pananahimik tungkol sa kanya ang sakit.
• Payagan ang sarili mong umiyak, at payagan din ang sarili mong tumawa nang walang guilt.
• Gumawa ng isang bagay para sa kanya: isang donasyon, isang dasal, pagtatanim ng puno, isang liham na isusulat mo para sa kanya.
• Kung kaya, iwasang gumawa ng malalaking desisyon sa mga unang linggo.

Kailan dapat humingi ng tulong sa propesyonal?

Kung ilang buwan na at hindi mo pa rin magawa ang mga pang-araw-araw na gawain, o lumalayo ka na sa lahat, kausapin ang isang doktor o propesyonal sa mental health. At kung naiisip mong sumunod sa nawala sa iyo o saktan ang sarili mo, humingi agad ng tulong sa mga numero sa ibaba ng pahinang ito.

Hindi mo kailangang pasanin ito nang mag-isa

Sa “malungkot ako,” isinusulat mo nang walang pangalan ang tungkol sa pagkawala mo, at binabasa ito ng mga tao mula sa buong mundo, marami sa kanila ang dumaan sa parehong pagkawala, at sinasagot ka sa sarili mong wika.